ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୬/୦୭ : ଭାରତୀୟ ରେଳ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡି ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍ ଲଞ୍ଚ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ୧୭ ଜୁଲାଇରେ ହରିୟାଣାର ଜିନ୍ଦରୁ ଏହି ଐତିହାସିକ ଟ୍ରେନ୍କୁ ପତାକା ଦେଖାଇ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିବେ। ଏହାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସବୁଜ ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ-ନିର୍ଗମ ପରିବହନ ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ତାଙ୍କ ସରକାରୀ ଫେସବୁକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ର ଫଟୋ ପୋଷ୍ଟ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍ ହରିଆଣାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଷୟରେ ସାଧାରଣରେ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ‘ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଫର୍ ହେରିଟେଜ୍’ ପଦକ୍ଷେପର ଏକ ଅଂଶ। ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ରେଳବାଇ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ରୁଟ୍ରେ ଚାଲୁଥିବା ପୁରୁଣା ଡିଜେଲ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ର ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଆଉ ୩୫ଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଲଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି।
ନୂଆ ଟ୍ରେନ୍କୁ ୧୦-କୋଚ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଚାଳିତ DEMU ସେଟ୍ ଭାବରେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ୬୮୨ ସିଟ୍ ଏବଂ ମୋଟ ୨୬୦୦ ଯାତ୍ରୀ କ୍ଷମତା ଅଛି। ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ଟ୍ରେନଟି ଅଧିକ ବେଗ ହାସଲ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୭୫ କିଲୋମିଟର ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକ ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ବାହ୍ୟ ପରିବେଶରୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ ଏକ ଇନ୍ଧନ କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ମିଶ୍ରିତ ହୁଏ। ଏହି ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରେ, ଯାହା ଟ୍ରେନର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମୋଟରଗୁଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ କୌଣସି କ୍ଷତିକାରକ ଧୂଆଁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ନାହିଁ; ବରଂ, କେବଳ ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ଏବଂ ତାପ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ।
