ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨ /୯ : ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ବାୟୁସେନା ଭାବେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ରାଫେଲ,ସୁଖୋଇ SU-30 MKI, ତେଜସ୍, ମିରାଜ୍ ୨୦୦୦, ମିଗ୍ -୨୯, ମିଗ୍ -୨୧ ଏବଂ ଜାଗୁଆର୍ ଭଳି ୭ଟି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ରହିଛି, ଯାହା ଯେକୌଣସି ଦେଶର ସୀମାକୁ ଯାଇ ଧ୍ୱଂସଲୀଳା ରଚାଇ ପାରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଥିବା ୧୭୨୦ଟି ବିମାନ ମଧ୍ୟରୁ ୯୦୦ଟି ଲଢୁଆ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷଙ୍କୁ ଦମନ କରାଯିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି।

ରାଫେଲ : ଆଜି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି ରାଫେଲ । ରାଫେଲର ସର୍ବାଧିକ ବେଗ ୨୧୧୦ ଏବଂ ରେଞ୍ଜ ୩୭୦୦ କିଲୋମିଟର । ରାଫେଲ ୬୦ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାଏ। ଏହା ଦୁଇଟି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ। ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମିଶନରେ ପଠାଯାଇପାରିବ। ରାଫେଲ ଜେଟଗୁଡିକରେ ଭାରତର ଆବଶ୍ୟକତା ମୁତାବକ ଇସ୍ରାଏଲର ହେଲମେଟ ମାଉଣ୍ଟେଡ ଡିସପ୍ଲେ, ରାଡାର ଚେତାବନୀ ରିସିଭର୍, ଲୋ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଜାମର ଏବଂ ୧୦ ଘଣ୍ଟିଆ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଡାଟା ରେକର୍ଡିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଏହି ରାଫେଲ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନରେ ୧୪ଟି ହାର୍ଡ ପଏଣ୍ଟ ରହିଛି ଓ ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଟି ପଏଣ୍ଟରୁ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଗୋଳାବାରୁଦ ନିକ୍ଷେପ କରିହେବ। ରାଫେଲର ମୋଟ ବାହ୍ୟ ଭାର ଧାରଣ କ୍ଷମତା ନଅ ଟନରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଅଧିକ ୯ ଟନ ଓଜନ ବୋହି ନେବାକୁ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ ।

ସୁଖୋଇ SU-30 ମକୀ : ଋଷର ସୁଖୋଇ SU-30 MKI ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିମାନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ୨୭୨ଟି ସକ୍ରିୟ ସୁଖୋଇ SU-30 MKI ଅଛି, ବିମାନରେ ଦୁଇଟି ଇଞ୍ଜିନ ଏବଂ ଦୁଇଟି କ୍ରୁ ସିଟ୍ ଅଛି। ସୁଖୋଇ ବିମାନ ୩ହଜାର କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାଏ। ଏହି ବିମାନ ଆକାଶରେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୧୦୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଉଡିପାରେ।

ତେଜସ୍ : ୨୦୧୬ରେ ତେଜସ୍ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ୨୦ଟି ତେଜସ ରହିଛି। ତେଜସର ଓଜନ ୧୨ଟନ୍ ଏବଂ ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ ୧୩.୨ ମିଟର । ତେଜାସର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଏହା ଏୟାର ଟୁ ଏୟାର ମିସାଇଲ୍, ଲେଜର ଗାଇଡ୍ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଷ୍ଟ୍ରା ମିସାଇଲ୍। ତେଜସ୍ ଏକ ମଲ୍ଟିରୋଲ୍ ବିମାନ ଏବଂ ଏହାର ଗଠନ ଏକ ଭିଡିଓ ଗେମ୍ ପରି ।

ମିରାଜ୍ ୨୦୦୦ : ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ୫୭ ମିରାଜ ୨୦୦୦ ଜେଟକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ମିରାଜ୍ ୨୦୦୦ହେଉଛି ମଲ୍ଟିରୋଲ୍, ସିଙ୍ଗଲ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଏବଂ ସିଙ୍ଗଲ୍ ସିଟ୍ ସହିତ ଏକ ଜେଟ୍, ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨ ହଜାର ୪୯୫ କିଲୋମିଟର।
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ବିଶେଷତ୍ତ୍ବ ରହିଛି ଯେକୌଣସି ଦେଶର ସୀମା ମଧ୍ୟକୁ ଯାଇ ନିଜର ଶକ୍ତି ଓ ସାମର୍ଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଧ୍ବଂଶ ଲୀଳା ରଚାଇ ପାରିବ। ଏହାର ସଠିକତା ସହିତ ପରିସରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି ।ଏହା ହେଉଛି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଯାହା ବାୟୁରୁ ଭୂମି ଉପରେ ପଡିପାରେ। ଏହା ସହିତ ଭୂପୃଷ୍ଠ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବ।

ମିଗ୍ ୨୯ : ମିଗ୍ -୨୯ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନରେ ଦୁଇଟି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସିଟ୍ ଅଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଗତି ଘଣ୍ଟାକୁ ୨ହଜାର ୪୫୫ କିଲୋମିଟର । ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୬୯ ଟି ସକ୍ରିୟ ମିଗ୍ -୨୯ ଜେଟ୍ ବିମାନ ଅଛି । MiG-29 ଏୟାର-ଟୁ-ଏୟାର, ଏୟାର-ଟୁ-ସର୍ଫେସ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ସିପିଂ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସହଜ କରିବ ଏବଂ ଗ୍ଲାସ୍ କକ୍ପିଟ୍, ଡିଜିଟାଲ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସଜ୍ଜିତ।

ମିଗ୍ -୨୧ ବିମାନ : ମିଗ୍ -୨୧ ବିମାନର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ବିମାନରେ ଗୋଟିଏ ସିଟ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଇଞ୍ଜିନ ରହିଛି। ମିଗ୍ -୨୧ ସହାୟତାରେ ପାକିସ୍ତାନର ଏଫ-୧୬ଏସ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ବେଗ ୨ହଜାର ୨୩୦ କିଲୋମିଟର । ଏହା ଏକ ସୁପରସୋନିକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ। ଏହି ବିମାନର ଲମ୍ବ ୧୫.୭୬ ମିଟର ଏବଂ ମୋଟେଇ ୫.୧୫ ମିଟର। ଏହା ଆକାଶରୁ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଧିକ ବୋମା ବୋହିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାଏ।

ଜାଗୁଆର : ଜାଗୁଆର ହେଉଛି ଏକ ସୁପରସୋନିକ୍ ନିମ୍ନ ଉଚ୍ଚତା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ। ଏହାର ଉଚ୍ଚ-ୱିଙ୍ଗ୍ ଲୋଡିଂ ଡିଜାଇନ୍ ସ୍ୱଳ୍ପ ଉଚ୍ଚତାରେ ସ୍ଥିର ଉଡ଼ାଣ ଏବଂ ୱାରହେଡ୍ ବହନ କରିବାର ସହଜତା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଏ। ବିମାନର କାନ୍ଧରେ ଥିବା ଡେଣା ଏହାକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ଦେଇଥାଏ। ବିମାନଟି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୭୦୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଉଡିପାରିବ । ଏଥିସହ ଏହା ସାଢେ ଚାରି ହଜାର କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏୟାର-ଟୁ-ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଏବଂ ଏୟାର-ଟୁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ରକେଟ୍ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନେଇପାରେ।